Những điều một kỹ sư như tôi học được khi bán agency của chúng tôi cho WPP
Câu trả lời ngắn gọn
Năm 2007, tôi đồng sáng lập agency digital Sofresh ở TP. Hồ Chí Minh cùng người bạn Justin Cohen. Năm 2012, WPP mua cổ phần chi phối thông qua XM Asia, một công ty thuộc JWT. Sofresh trở thành Mirum Vietnam. Tôi trở thành Deputy CEO, rồi CEO của J. Walter Thompson Vietnam, và dẫn dắt việc sáp nhập Mirum với JWT thành Wunderman Thompson Vietnam, đội ngũ hơn 100 người. WPP mua lại toàn bộ công ty, và Justin cùng tôi thoái vốn năm 2021, sau 14 năm.
Tôi bước vào tất cả những chuyện này với tư cách một kỹ sư. Tôi học khoa học máy tính ở SFU và công nghệ hệ thống máy tính ở BCIT. Hồi làm kỹ sư phần mềm ở Kyoto, tôi còn chưa biết quảng cáo là gì. Xuất thân kỹ sư ấy định hình cách tôi nhìn nhận thương vụ, và cả mọi chuyện về sau.
7 bài học
Bên mua trả tiền cho danh tiếng của bạn, chứ không phải quy mô.
Điều khiến chúng tôi được mua lại không phải là số lượng nhân sự, mà là tiếng tăm về những dự án lấy công nghệ làm trọng tâm. Hãy xây danh tiếng về một điều thật rõ, rõ đến mức các ông lớn tự tìm đến bạn.
Thành tích công khai là kênh phân phối.
Chúng tôi gửi hồ sơ dự thi giải thưởng để biết mình đang ở mức nào. Thắng giải mang về lời mời làm giám khảo, rồi sau đó là những cuộc bàn chuyện mua lại. Bề dày thành tích mà người ngoài nhìn thấy được sẽ giúp bạn từ rất lâu trước khi bạn cần đến nó.
Đặt câu hỏi về brief, kể cả khi brief đến từ chủ tương lai của bạn.
Có lần, JWT thuê chúng tôi chỉ để sản xuất một job cho snack khoai tây Poca của PepsiCo. Chúng tôi đặt câu hỏi về brief và pitch một ý tưởng digital hay hơn. Về sau, PepsiCo chọn chúng tôi làm agency digital cho tất cả thương hiệu của họ tại Việt Nam. Được thuê làm nhà cung cấp không có nghĩa là bạn phải làm nhà cung cấp mãi.
Nói thẳng ra những câu hỏi đáng sợ.
Khi chúng tôi gia nhập tập đoàn, trong bộ slide cho buổi họp toàn thể có một trang ghi lại nỗi lo của team: "Mình có bị đuổi việc không? Mình có thêm sếp khác không? Mình có quay lại được không?" Hòa nhập thất bại ở ngoài hành lang, chứ không phải trong phòng họp ban lãnh đạo. Hãy gọi tên nỗi sợ, rồi chỉ ra hướng đi.
Hòa nhập bắt đầu từ chỗ ngồi.
Team đầu tiên của chúng tôi ở JWT ngồi ngay trong văn phòng của họ. Về sau, khi sáp nhập, người của cả hai agency được xếp ngồi chung bàn. Cho các team ngồi chung một hành lang, công việc sẽ tự chạy theo. Với tư duy kỹ sư, tôi xem chuyện này như kết nối hai hệ thống: các điểm kết nối quan trọng hơn bản sơ đồ.
Đa số thất bại là thất bại ở khâu chuyển giao.
Sau một dự án làm không tốt, chính bản đánh giá nội bộ chỉ ra rằng chúng tôi trễ hạn và khâu phối hợp còn yếu. Năng lực của đội ngũ vẫn ổn. Khâu chuyển giao thì không. Chúng tôi cho chiến lược đi trước sáng tạo. Sau mỗi dự án, chúng tôi hỏi từng team: "Điều gì đã làm chúng ta chậm lại?"
Chỉ tái cấu trúc một lần.
Sau sáp nhập, việc phê duyệt cơ cấu mới kéo dài nhiều tháng. Sự chờ đợi khiến mọi người khổ sở lâu hơn, lại tốn kém hơn việc ra quyết định. Cách tái cấu trúc nhân văn nhất là cách nhanh nhất: quyết một lần, quyết cho triệt để, rồi đi tiếp.
Điều tôi học được từ những lần đổi tên
Logo của chúng tôi đổi 4 lần: Sofresh, XM Sofresh, Mirum, Wunderman Thompson Vietnam. Mỗi lần đổi tên, tinh thần cả team lại chùng xuống, nên lần nào chúng tôi cũng dồn lực mạnh hơn cho con người, chứ không phải cho logo: các chiến dịch nội bộ, một chuyến đi nước ngoài cho cả công ty, "5 Days of Good News" (5 ngày tin vui). Cái tên không phải là thương hiệu. Văn hóa mới là thương hiệu.
Vì sao chuyện này vẫn quan trọng hôm nay
Khi chúng tôi gia nhập tập đoàn, thông điệp tôi gửi tới ban lãnh đạo khu vực gói gọn trong một câu: nghĩ lớn, bắt đầu nhỏ, tiến nhanh (think big, start small, move fast). Giờ đây, khi xây AI agent cho các doanh nghiệp nhỏ, tôi vẫn dùng đúng câu đó. Công cụ đã khác. Còn việc xây hệ thống, kiểm thử và sửa các khâu chuyển giao thì vẫn vậy.
Câu hỏi thường gặp
Ai sáng lập Sofresh?
Tôi và Justin Cohen đồng sáng lập agency digital Sofresh ở TP. Hồ Chí Minh năm 2007.
WPP mua Sofresh khi nào?
Năm 2012, WPP mua cổ phần chi phối của Sofresh thông qua XM Asia, một công ty thuộc JWT. Về sau, WPP mua lại toàn bộ agency, và Justin cùng tôi thoái vốn năm 2021.
Sau thương vụ, Sofresh ra sao?
Sofresh trở thành Mirum Vietnam. Về sau, Mirum và JWT sáp nhập thành Wunderman Thompson Vietnam, công ty tôi dẫn dắt với vai trò CEO.
Khi bán agency, phần khó nhất là gì?
Là phần con người. Hòa nhập thất bại ở ngoài hành lang, chứ không phải trong phòng họp ban lãnh đạo, nên chúng tôi nói thẳng ra nỗi lo của team và xếp người của cả hai agency ngồi chung bàn.