Tư vấn AI thực sự làm gì cho doanh nghiệp?

Câu trả lời ngắn gọn

Chuyên gia tư vấn AI giúp doanh nghiệp quyết định AI nên làm việc thật ở đâu, rồi biến điều đó thành hiện thực. Họ tìm hiểu cách doanh nghiệp đang vận hành hiện nay. Họ xác định vài điểm mà AI sẽ giúp tiết kiệm nhiều thời gian hoặc tiền bạc nhất. Sau đó, họ chọn công cụ, kết nối chúng với những hệ thống sẵn có của doanh nghiệp và bảo đảm mọi người thật sự dùng chúng. Thước đo của một chuyên gia tư vấn AI giỏi là những việc đã hoàn thành, chứ không phải công nghệ trông thông minh tới đâu.

Tôi trả lời với tư cách chủ doanh nghiệp, không phải bên bán giải pháp

Tôi không bán phần mềm. Tôi đến với AI từ những năm điều hành doanh nghiệp.

Tôi khởi đầu là dân lập trình: học khoa học máy tính ở SFU và công nghệ hệ thống máy tính ở BCIT, sau đó đi làm phần mềm ở Kyoto. Rồi một cuộc nói chuyện trong quán bar ở Sài Gòn biến tôi thành dân quảng cáo. Tôi đồng sáng lập Sofresh năm 2007 cùng người bạn Justin Cohen. Năm 2012, chúng tôi ký kết với WPP, và về sau tôi trở thành CEO của Wunderman Thompson Vietnam, với hơn 100 nhân sự. Năm 2021, sau 14 năm, Justin và tôi thoái vốn. Trong thời gian đó, tôi còn là đối tác góp vốn của quán bar sân thượng Glow Skybar và nhà hàng Urban Kitchen + Bar. Cả hai sau này đều đã được bán lại.

Agency và nhà hàng dạy bạn cùng một bài học: biên lợi nhuận mỏng, ai cũng bận, và hệ thống mới nào cũng phải đủ đơn giản để dùng ngay giữa ca làm. Vì vậy, tôi nhìn AI theo cách một chủ doanh nghiệp nhìn một người mới tuyển. Nó tốn bao nhiêu? Nó gánh bớt việc gì cho ai? Ai kiểm tra việc nó làm?

Giờ đây, tôi vận hành các doanh nghiệp của mình bằng một đội AI agent.

Những điều tôi học được trước khi AI trở thành một chức danh

• Lượt click không phải doanh số. Năm 2019, agency của chúng tôi làm một chatbot Messenger cho một thương hiệu toàn cầu chuyên sản phẩm cho em bé. Số lượt click vượt xa mục tiêu, nhưng gần như không ai dùng mã giảm giá. Con bot vẫn ổn. Lead phía sau nó thì không. Hãy sửa dữ liệu và đường đi tới lúc chốt đơn trước, rồi mới tinh chỉnh bot.
• Đôi khi quyết định đúng là bớt AI lại. Cũng trong kế hoạch đó, chúng tôi dùng nút bấm trước và để phần AI ngôn ngữ cho giai đoạn sau, vì hồi đó AI còn yếu tiếng Việt. Hãy tung ra thứ chạy được ngay hôm nay, rồi lên kế hoạch nâng cấp.
• Dữ liệu dở thì AI cũng dở. Năm 2018, rất lâu trước khi có ChatGPT, khách hàng đã hỏi chúng tôi về AI. Câu trả lời thật lòng của chúng tôi là "hãy sửa dữ liệu trước". Tới giờ, đó vẫn là câu trả lời đầu tiên của tôi.
• Phần lớn thất bại nằm ở khâu chuyển giao. Sau một dự án diễn ra không tốt, chính bản đánh giá nội bộ của chúng tôi chỉ ra rằng chúng tôi trễ hạn và phối hợp còn yếu. Năng lực của đội không phải vấn đề. Khâu chuyển giao mới là vấn đề. AI agent cũng trục trặc ở đúng chỗ đó: nơi bước này chuyển việc cho bước kế tiếp.
• Bảo vệ thời gian của mọi người. Khi Sofresh vượt mốc 50 người, đội ngũ làm chuyên môn của chúng tôi bị cắt ngang suốt ngày, nên chúng tôi bổ sung một traffic manager (người điều phối công việc) với nhiệm vụ là nói "không". Một hệ thống AI tốt cũng làm đúng như vậy: nó đỡ những việc gây gián đoạn, chứ không làm thay phần suy nghĩ.

Công việc cụ thể, từng bước một

Đây là cách tôi làm, từ cuộc gọi đầu tiên tới khi hệ thống chạy hằng ngày:

1. Tư vấn. Tôi xem cách từng phòng ban đang làm việc: tài chính, nhân sự, bán hàng, marketing và vận hành. Sau đó tôi nói rõ với bạn AI sẽ mang lại hiệu quả ở đâu trước tiên, và ở đâu thì không.
2. Kiến trúc. Dùng công cụ và AI agent nào, kết nối chúng ra sao với phần mềm bạn đang có, và ai phụ trách phần nào.
3. Thiết kế. Các quy trình làm việc, viết ra từng bước, để con người và agent đều biết phần việc của mình. Đây là lúc sửa các khâu chuyển giao.
4. Thiết lập và triển khai. Tôi xây hệ thống, chạy thử cùng đội của bạn, và giữ cho nó vận hành.
5. Đội ngũ, nếu bạn cần. Khi dự án cần kỹ sư, tôi xây đội ở Việt Nam và điều hành đội đó. Tôi là nhạc trưởng.

Cách tôi nhìn nhận công cụ AI

Tôi quản lý công cụ AI theo cách tôi từng điều hành các đội ngũ. Tôi tuyển chúng, sa thải chúng, cho chúng một vị trí trong đội, và so chi phí của chúng với khoản chúng giúp tiết kiệm. Công cụ nào không đủ giá trị để giữ chỗ thì bị thay, giống như cách một công ty đánh giá lại một vị trí nhân sự. Phần lớn công việc không nằm ở những câu prompt khéo léo, mà ở chỗ hiểu doanh nghiệp đủ rõ để giao cho công cụ đúng việc.

Chuyên gia tư vấn AI, agency AI hay Chief AI Officer bán thời gian?

Nhiều người hay dùng lẫn lộn ba cách gọi này. Tôi từng điều hành agency suốt 14 năm, nên tôi nói điều này với sự tôn trọng:

• Agency AI bán cho bạn một dự án. Họ làm đúng những gì đã thống nhất rồi bàn giao.
• Chuyên gia tư vấn AI ngồi cùng phía bàn với bạn. Họ tư vấn, thiết kế và thường làm luôn phần xây dựng. Họ cũng quan tâm đội của bạn có còn dùng những gì đã làm sau khi hệ thống đi vào hoạt động hay không.
• Chief AI Officer bán thời gian là chuyên gia tư vấn AI tiếp tục đồng hành, trong vai trò một lãnh đạo chỉ dành một phần thời gian cho công ty. Họ phụ trách mảng AI của công ty về lâu dài, chứ không chỉ một dự án. Xem Chief AI Officer bán thời gian, ở Vancouver và TP. Hồ Chí Minh.

Nếu bạn là công ty phương Tây đang cân nhắc xây đội AI ở Việt Nam, hãy đọc Xây dựng đội AI ở Việt Nam.

Tôi sống và làm việc ở TP. Hồ Chí Minh và khu trung tâm Vancouver, gặp khách trực tiếp ở cả hai thành phố, và thường xuyên bay sang Vancouver. Tôi dùng cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt trong công việc.

Câu hỏi thường gặp

Tôi có cần thuê chuyên gia tư vấn AI không, hay đội của tôi tự tìm ra cách được? Nếu trong đội có người đủ thời gian và chịu trách nhiệm về kết quả, hãy bắt đầu từ người đó. Nên mời chuyên gia tư vấn khi không ai có nhiệm vụ đưa AI vào vận hành, hoặc khi công ty đã mua công cụ mà không ai dùng tới.

Chúng tôi có cần nhân sự kỹ thuật trước không? Không. Một phần công việc là xác định bạn cần gì. Nếu dự án cần kỹ sư, tôi xây đội.

Ly có làm việc được với phần mềm hiện có của chúng tôi không? Có. Phần kiến trúc bắt đầu từ chính những hệ thống bạn đang dùng.

Ly có gặp trực tiếp không? Có. Tôi gặp khách trực tiếp ở khu trung tâm Vancouver và ở TP. Hồ Chí Minh, và làm việc online giữa các lần gặp.

Chúng tôi nên bắt đầu từ đâu? Từ cuộc gọi đầu tiên. Tôi hỏi doanh nghiệp của bạn đang vận hành ra sao, rồi nói rõ AI hợp ở đâu và không hợp ở đâu.

Vì sao dự án AI thất bại? Theo kinh nghiệm của tôi, phần lớn dự án thất bại ở khâu chuyển giao, không nằm ở công nghệ. Một lần đánh giá dự án ở agency của chúng tôi đã chỉ ra rằng các đội phối hợp với nhau còn yếu, chứ không phải thiếu người giỏi. AI agent cũng vấp ở đúng chỗ đó: lúc bước này chuyển việc cho bước kế tiếp. Nguyên nhân khác mà tôi gặp nhiều nhất là dữ liệu dở. Hãy sửa dữ liệu và các khâu chuyển giao trước, rồi mới tinh chỉnh công cụ.

Vì sao đội của tôi không dùng những công cụ AI chúng tôi đã mua? Thường là vì không ai có nhiệm vụ đưa chúng vào vận hành. Công cụ nào cũng cần một việc rõ ràng, một vị trí trong quy trình làm việc và một người kiểm tra việc nó làm. Thiếu những điều đó, công cụ thông minh tới đâu cũng chỉ nằm đó, không ai dùng.

Đặt lịch gọi · letstalk@lyvietvu.com